Smart Industry
Smart Health

Cases

Onze cultuur

Onze partners

Contact

Werken bij.
Inspire

Liever een behandelportaal dan een patiëntenportaal

Patiënten die dat willen moeten alle onderzoeksuitslagen direct online kunnen inzien zodra deze beschikbaar zijn. Dat vindt de Nederlandse Patiëntenfederatie. In een interview op Radio 1 zegt de directeur van de federatie dat patiënten hierdoor niet langer in spanning hoeven te wachten op uitslagen. Daarbij kunnen ze de uitslagen bekijken waar, wanneer en met wie zij dat willen. Ook vindt de directeur dat patiënten met de uitslagen direct aan de slag kunnen en beter voorbereid zijn op het gesprek met de zorgverlener.

Blog
Door: Hendrik van Zwol
Publicatiedatum: 21 februari 2018

Met enige scepsis heb ik naar dit interview geluisterd. Het doel van het inzetten van nieuwe technologie moet zijn dat je de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg verbetert en zorgkosten dalen. Tot slot zou het een doel moeten zijn om patiënt en zorgverleners met elkaar te verbinden en niet van elkaar af te stoten. In dit artikel zal ik ingaan op mijn twijfels over de invloed van het patiëntenportaal met direct beschikbare resultaten op bovenstaande punten.


Kwaliteit van de zorg

Het doel van technologie zou moeten zijn om de kwaliteit van zorgverlening te verbeteren. Dit kan natuurlijk op vele manieren. De Nederlandse Patiëntenfederatie wil inzicht geven in onderzoeksuitslagen, maar dit brengt ook gevaren met zich mee.


Ten eerste ontbreekt bij de uitslag de interpretatie van een arts. Arts en hoogleraar Interne Geneeskunde aan de VU, Yvo Smulders, vertelde op Radio 1 dat sommige situaties complex zijn. In het geval bij een onderzoek naar longkanker zijn er meerdere artsen betrokken en heeft men tijd nodig om tot een consensus te komen over de onderzoeksresultaten. Wanneer je de informatie daarvoor al met de patiënt deelt kan het zijn dat de patiënt denkt dat hij gezond is, terwijl dit niet het geval is of vice versa. Ook mis het stukje menselijk contact waarbij iemand gerustgesteld of getroost kan worden en verteld kan worden wat het behandelplan is. Een patiënt komt namelijk niet alleen voor de uitslag, maar wil ook het verdere beleid horen. Het online beschikbaar stellen van een diagnose zonder context en behandelplan zal een patiënt dan ook niet geruststellen, maar mogelijk zelfs meer paniek veroorzaken. De patiëntenfederatie stelt dat mensen sneller gerustgesteld kunnen worden door het inzien van de onderzoeksresultaten, maar gaan hierbij dus vooral uit van een gunstig resultaat voor de patiënt.


Er is een voorbeeld van een patiënt met een hersentumor en suïcidale neigingen die in zijn dossier las dat zijn tumor was gegroeid. Deze aanvankelijke conclusie was bij een latere bespreking echter herzien, maar dit was nog niet in het patiëntenportaal terechtgekomen. Deze patiënt ontspoorde volledig en er moest een spoedinterventie van een psychiater aan te pas komen.


Toegankelijkheid van de zorg

Om de toegankelijkheid van de zorg te verbeteren is het belangrijk dat alle patiënten om kunnen gaan met het patiëntenportaal. De directeur van de Nederlandse Patiëntfederatie, Dianda Veldman, geeft aan dat er in UMC Utrecht een test is gedaan met een patiëntenportaal waarbij alle uitslagen direct zichtbaar zijn. Hier krijgen patiënten bij het inloggen een pop-up met informatie en uitleg. Daar wordt verteld dat mensen als ze twijfelen of gespannen zijn beter niet de diagnose kunnen gaan bekijken.

Nu is het zo dat mensen moeilijk weerstand kunnen bieden aan het openen van een bestand waarvan ze weten dat er belangrijke informatie in staat, zelfs als er in zo’n pop-up een waarschuwing staat. Daarnaast is de vraag of mensen de impact van een testresultaat van tevoren volledig kunnen overzien. De diagnose is vaak niet zo eenduidig als vaak wordt gedacht en kan ook een puzzel zijn voor een arts, laat staan voor iemand met minder kennis op medisch gebied. Los daarvan zijn er in Nederland ongeveer 1,3 miljoen mensen in Nederland last hebben van laaggeletterdheid. Voor deze mensen zal het moeilijk zijn de betekenis van de boodschap in de pop-up te begrijpen waardoor ze mogelijk alsnog doorklikken naar de resultaten, wat vervolgens door onjuiste interpretatie voor paniek kan zorgen. De afspraak met de arts blijft nog steeds op hetzelfde tijdstip staan, waardoor ze niet direct met hun arts kunnen overleggen als de resultaten niet duidelijk zijn.


De kosten van de zorg

Het doel van nieuwe technologieën in de zorg zou moeten zijn dat er meer tijd overblijft voor de patiënt en de zorgkosten kunnen worden verlaagd.

Het is maar de vraag of de zorgkosten kunnen worden verlaagd door het toepassen van het patiëntenportaal. Het ontstaan van ongerustheid en vragen bij patiënten zal waarschijnlijk leiden tot meer telefoontjes naar huisarts of de polikliniek in het ziekenhuis en verzoeken om een snellere afspraak bij een arts. Dit kan leiden tot overbelasting van medewerkers die hier ineens veel meer tijd aan moeten gaan besteden, wat ten koste gaat van andere werkzaamheden. Hierdoor blijft er juist minder tijd over voor het contact met patiënten.


Hoe moet het dan wel?

Het lijkt mij in deze tijd volstrekt logisch dat patiënten online toegang krijgen tot hun eigen gegevens. Echter, er moet goed worden nagedacht over wat er gedeeld wordt en waarom. Daarom zou ik adviseren om in plaats van een patiëntenportaal een behandelportaal te ontwikkelen. In een behandelportaal worden onder andere de verslagen van gesprekken met de zorgverleners getoond. Door gebruik te maken van spraakopnames kunnen ook patiënten die laaggeletterd zijn alles begrijpen. Ook heeft de patiënt inzicht in het behandelplan en worden de verschillende stappen door middel van video’s uitgelegd. Daarnaast kan er in het behandelportaal een lijst met meest gestelde vragen worden opgesteld, welke per patiënt op maat wordt gemaakt. Op deze wijze wordt de patiënt betrokken bij het behandelproces en wordt van tevoren duidelijk gemaakt wat er gaat gebeuren.


Wanneer blijkt dat een patiënt of familielid vragen heeft over de behandeling of bepaalde zaken spannend vindt, dan kan er via een chat- of videofunctie contact worden gelegd met de zorgverlener. Deze kan de patiënt geruststellen en bij eventuele twijfelgevallen een fysieke afspraak inplannen.


Tot slot zou je in het behandelportaal gebruik kunnen maken van slimme algoritmes. Bij het maken van een afspraak kan een patiënt vanuit het portaal een herinnering op de smartphone ontvangen. Wanneer een patiënt meerdere keren een afspraak is vergeten, dan zou het portaal een bericht naar de assistent op de poli kunnen sturen zodat deze telefonisch contact kan opnemen met de patiënt. Hiermee kun je uiteindelijk het aantal patiënten dat niet komt opdagen verlagen.


Er zijn dus genoeg technologische mogelijkheden om de patiënt te ondersteunen of meer inzicht te geven. Het inzetten van deze middelen moet echter op de juiste wijze gebeuren zodat je patiënt en zorgverlener met elkaar verbindt in plaats van dat je ze verder van elkaar verwijdert.


OVER DE AUTEUR

Hendrik van Zwol is adviseur smarth health bij Innovadis. Hij adviseert bedrijven en organisaties over de inzet van nieuwe technologische middelen om hiermee de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg te verbeteren.


*Een ingekorte versie is op 20 februari gepubliceerd op Zorgvisie

Vragen over dit artikel?

Verstuur

Ook interessant

Omgevingsvariabele-jus toevoegen aan jouw .NET Core project

Blog

Smart Industry 2017 Slim om over na te denken?

Blog

Innovadis en virtual reality

Blog
Lees meer